الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
187
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
همان كسانى هستند كه شما سوگند ياد كرديد هيچگاه خداوند آنان را مشمول رحمت خود قرار نخواهد داد « ( * ( أَ هؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لا يَنالُهُمُ اللَّه بِرَحْمَةٍ ) * ) . سرانجام رحمت الهى شامل حال اين دسته از ضعفاى مومنان شده و به آنها خطاب مىشود كه « وارد بهشت شويد نه ترسى بر شما است و نه در آنجا غم و اندوهى داريد » ( * ( ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلا أَنْتُمْ تَحْزَنُونَ ) * ) . از آنچه گفتيم روشن شد كه منظور از ضعفاى مومنان آنها هستند كه ايمان دارند و داراى حسنات و كارهاى نيكى هستند ، ولى بر اثر آلودگيها و پاره اى از گناهان همواره مورد تحقير دشمنان حق قرار داشتند و روى آنها تكيه مىكردند چگونه ممكن است چنين افرادى مشمول رحمت الهى واقع شوند ، ولى سرانجام روح ايمان و حسناتى كه داشتند ، در پرتو لطف و رحمت الهى كار خود را مىكند و سرنوشت سعادتمندانه اى مىيابند . اصحاب اعراف چه كسانى هستند ؟ همانطور كه گفتيم « اعراف » در اصل به معنى زمينهاى برجسته است و با قرائنى كه در آيات فوق و احاديث پيشوايان اسلام آمده ، روشن مىشود كه مكان خاصى است ميان دو قطب سعادت و شقاوت يعنى بهشت و دوزخ كه همچون حجابى ميان اين دو كشيده شده و يا همچون زمين مرتفعى در ميان اين دو فاصله گرديده است به طورى كه آنها روى آن قرار دارند ، مشرف بر بهشت و دوزخند و هر دو گروه را مشاهده مىكنند ، و از چهرههاى تاريك و روشن آنها مىتوانند آنها را بشناسند . اكنون ببينيم چه كسانى بر اعراف قرار دارند و اصحاب اعراف كيانند ؟ بررسى آيات چهارگانه فوق نشان مىدهد كه دو گونه صفات مختلف و متضاد براى اين اشخاص ذكر شده است : در آيه اول و دوم ، افرادى كه بر اعراف قرار دارند چنين معرفى شدهاند كه